Sual 128: DÖVLƏT Sİ-Nİ NECƏ TƏNZİMLƏMƏLİDİR?

Süni intellektin (Yapay zeka) cəmiyyətin bütün sahələrinə sürətli nüfuz etməsi dövlətlər üçün həm böyük imkanlar, həm də ciddi məsuliyyətlər yaradır. Dövlətin əsas rolu innovasiyaları (yenilikleri) boğmadan, vətəndaşların hüquqlarını, təhlükəsizliyini və etik normaları qoruyan hüquqi çərçivə yaratmaqdır. Süni intellektin tənzimlənməsi sadəcə qadağalar qoymaq deyil, həm də texnologiyanın şəffaf və ədalətli inkişafı üçün „oyun qaydalarını“ müəyyən etməkdir.

Dövlət tənzimləməsinin birinci addımı etik və təhlükəsizlik standartlarının müəyyənləşdirilməsidir. Süni intellekt sistemləri, xüsusilə dövlət xidmətlərində, səhiyyədə və hüquq-mühafizə orqanlarında istifadə edilərkən qərarların necə verildiyi şəffaf olmalıdır. Dövlətlər şirkətlərdən alqoritmlərin „izah edilə bilən“ (açıklanabilir) olmasını tələb etməlidir. Məsələn, Avropa İttifaqının qəbul etdiyi „Süni İntellekt Aktı“ (AI Act) risk səviyyəsinə görə tənzimləmə modelini tətbiq edir.16 Azərbaycanda da rəqəmsal (dijital) transformasiya çərçivəsində bu cür risk əsaslı yanaşmaların yerli qanunvericiliyə inteqrasiya edilməsi vacibdir.

İkinci vacib istiqamət fərdi məlumatların qorunması və kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsidir. Dövlət tənzimləyici qurumları, vətəndaşların məlumatlarının süni intellekt modelləri tərəfindən necə toplandığını və işlənildiyini ciddi nəzarətdə saxlamalıdır. App Store və ya Play Store vasitəsilə təqdim olunan yerli və xarici tətbiqlərin (uygula-

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top