Sİ dövründə şagirdin əsas işi öyrənmək deyil. Bu cümlə ilk baxışda qəribə səslənə bilər. Amma izah edək. Öyrənmək artıq problem deyil. Məlumat tapmaq çətin deyil. Əsas məsələ öyrənmənin istiqamətidir. Şagird nəyi, niyə və necə öyrəndiyini anlamırsa, aldığı bilik tez itir.
Bu dövrdə şagird passiv qəbul edən olmamalıdır. Dinləyən, yazan, təkrarlayan yox. Aktiv qurucu olmalıdır. Sual verən. Müqayisə edən. Şübhə edən. Əgər şagird dərsdə sual vermirsə, bu sakitlik deyil. Bu, əlaqənin qırılmasıdır. Sİ dövründə səssiz şagird təhlükə siqnalıdır.
Şagird öyrənməni cavabdan yox, problemdən başlamalıdır. “Bu mövzunun cavabı nədir?” yox. “Burada problem nədir?” sualı əsas olmalıdır. Çünki Sİ cavabı saniyələr içində verə bilər. Amma problemi düzgün qura bilməz. Problemi quran insan olur. Şagird bunu nə qədər tez anlayarsa, bir o qədər güclü olar.
Sİ şagird üçün güzgü rolunu oynamalıdır. Yəni şagird düşündüyünü Sİ-yə yoxlatdırır. Müqayisə edir. Fərqləri görür. Amma qərarı özü verir. Əgər şagird Sİ-dən aldığı cavabı dəyişmədən qəbul edirsə, o artıq öyrənmir. Sadəcə köçürür. Bu isə düşüncə deyil.
Bu dövrdə şagirdin ən vacib bacarığı tənqidi düşüncədir. Tənqidi düşüncə (məlumatı avtomatik qəbul etməmək, sualla yoxlamaq bacarığı) dərs kimi öyrədilmir. Mühitlə formalaşır. Müəllim sual verəndə, valideyn müzakirə edəndə, məktəb səhvə icazə verəndə yaranır. Sİ bu prosesi sürətləndirə bilər. Amma özü yarada bilməz.
Şagird həm də dayanmağı öyrənməlidir. Sürət cazibəlidir. Amma düşüncə zaman istəyir. Əgər şagird hər problemi dərhal Sİ-yə verirsə, beynin dərin qatları işləməz. Ona görə bəzi tapşırıqlar qəsdən Sİ-siz olmalıdır. Bu cəza deyil. Bu, məşqdir.
Əmək anlayışı da dəyişir. Əmək artıq çox yazmaq deyil. Düzgün düşünməkdir. Şagird bunu anlamalıdır. Müəllim də bunu qiymətləndirməlidir. Əks halda şagird Sİ-dən gizli istifadə etməyi öyrənər. Bu isə etik problemi yaradır.
Şagird Sİ dövründə tək öyrənməməlidir. Komanda ilə işləmə, müzakirə, fikir bölüşmə daha da önəmli olur. Çünki gələcək problemlər təkbaşına həll olunmayacaq. Şagird bunu məktəbdə görməlidir.
Sİ dövründə uğurlu şagird ən çox bilən deyil. Ən yaxşı düşünəndir. Ən yaxşı sual verəndir. Ən yaxşı əlaqə qurandır. Təhsil bunu hədəf kimi qoymadıqca, texnologiya inkişaf etsə də, insan inkişaf etməyəcək.