Kvant nəsli üçün yol xəritəsi şüarlarla qurula bilməz. “Rəqəmsallaşaq”, “gələcəyə hazır olaq” kimi cümlələr istiqamət vermir. İstiqamət konkret qərarlarla yaranır. Bu yol xəritəsi texnologiya planı deyil. Təhsil və düşüncə planıdır.
Çünki gələcək problemi cihazla yox, insanla həll edir.
Birinci mərhələ (1–3 il): düşüncə dəyişikliyi. Bu mərhələdə əsas iş dərsliyi dəyişmək deyil. Zehniyyəti dəyişməkdir. Azərbaycan və Türkiyədə ilk olaraq qəbul edilməli olan həqiqət budur: problem uşaqlarda deyil. Təhsil modelindədir. Bu qəbul olmadan heç bir islahat işləməyəcək. Müəllim hazırlığı burada əsas prioritet olmalıdır. Müəllim Sİ-dən qorxmamalıdır. Onu alət kimi başa düşməlidir. Müəllim təlimləri texniki yox, pedaqoji olmalıdır.
İkinci mərhələ (3–5 il): kurikulumun sadələşdirilməsi. Hər iki ölkədə proqramlar həddindən artıq yüklüdür. Çox mövzu, az düşüncə. Bu mərhələdə fənn sayı yox, mövzu dərinliyi önə çıxmalıdır. Əzbər azalmalı, problem əsaslı öyrənmə artmalıdır. Sİ ayrıca fənn kimi yox, bütün fənnlərin içində düşünmə aləti kimi yer almalıdır.
Üçüncü mərhələ (5–7 il): qiymətləndirmə sisteminin dəyişməsi. Bu ən çətin mərhələdir. Çünki cəmiyyət qiymətə öyrəşib. Amma bu mərhələdə qiymət tək göstərici olmaqdan çıxmalıdır. Proses, portfel, layihə əsaslı qiymətləndirmə genişlənməlidir. İmtahanlar qalacaq. Amma tək meyar olmayacaq. Bu dəyişiklik olmadan Sİ ilə mübarizə mümkün deyil.
Dördüncü mərhələ (7–9 il): məktəbin rolunun yenidən qurulması. Məktəb məlumat ötürən yer olmaqdan çıxmalıdır. Məktəb düşünmə mühiti olmalıdır. Kitabxana, laboratoriya, müzakirə otaqları real məna qazanmalıdır. Məktəb tək bina yox, icma mərkəzinə çevrilməlidir. Valideyn məktəbin kənarında yox, prosesin içində olmalıdır.
Beşinci mərhələ (9–10 il): etik və hüquqi çərçivənin möhkəmləndirilməsi. Sİ istifadəsi ilə bağlı aydın qaydalar olmalıdır. Xüsusilə uşaqlarla bağlı. Məlumatın qorunması, istifadə sərhədləri, məsuliyyət bölgüsü açıq şəkildə müəyyənləşdirilməlidir. Bu çərçivə geciksə, texnologiya öndə gedər, hüquq arxada qalar.
Bu yol xəritəsinin ortaq nöqtəsi var: tələsməmək. Azərbaycan və Türkiyə üçün əsas risk geridə qalmaq yox, yanlış sürətlə getməkdir. Kopyalamaq yox, uyğunlaşdırmaq lazımdır. Hər ölkənin mədəniyyəti, dili, sosial strukturu fərqlidir. Model yerli düşüncə ilə qurulmalıdır.
Kvant nəsli hazır gəlmir. Onu biz formalaşdırırıq. Bu məsuliyyəti sistem, müəllim, valideyn və qərarverici birlikdə daşımalıdır. Texnologiya bu yolun bir hissəsidir. Amma sükan insanın əlində qalmalıdır.