Məqalə yazmaqda ən böyük çətinlik çox vaxt yazmağın özü deyil, plan qurmaqdır. Plan yoxdursa, yazı ya lazımsız dərəcədə uzanır, ya da yarımçıq qalır. Bir çox adam bir neçə abzasdan sonra tıxanır ki, bu da mövzu çatışmazlığından deyil, məhz strukturun olmamasından qaynaqlanır. Süni in tellekt (Sİ) (Yapay Zeka) məqalə planlaşdırmada sizin “yol xəritəniz” olur. O, fikirlərinizi sıraya salır, başlıqları nizamlayır və axıcı keçidlər yaradır. Unutmayın ki, yaxşı məqalə — yaxşı planın nəticəsidir.
Mövzunu bir cümlədə dəqiq ifadə edin
Məqalənin tipini (Türünü) seçdirin
Üç səviyyəli plan tələb edin (Başlıq, alt başlıq və bəndlər)
Giriş və nəticə hissələrini ayrıca planlaşdırın
Məqalənin uzunluğunu və ritmini tənzimləyin
Oxucu suallarını planın içinə əlavə edin
Məqalə strukturunun addım-addım qurulması
Süni intellektə mövzunu ümumi deyil, konkret vermək lazımdır. Auditoriyanı (Okuyucu kitlesi) müəyyən etmək isə yazının dilini və dərinliyini seçməyə kömək edir. Məqalənin tipini – məsələn, “addım-addım təlimat” (Rehber) və ya “müqayisə” – seçdikdən sonra üç səviyyəli plan qurulmalıdır. H1 (əsas başlıq), H2 (alt başlıqlar) və hər alt başlığın altında nədən danışılacağını göstərən 3-5 bənddən ibarət skelet yazı zamanı sizin tıxanmağınızın qarşısını alacaq.
Yaxşı məqalə oxucunun beynindəki suallara cavab verməlidir. Sİ-dən mövzuya dair verilməsi mümkün olan 8 sual tələb edin və onları planın uyğun hissələrinə yerləşdirin. Bu, yazını daha axıcı və “oxucu yönümlü” (Okuyucu odaklı) edir. Həmçinin girişdə oxucuya bir “vəd” (Söz vermek) vermək və nəticədə konkret bir çağırış etmək məqalənin təsirini artırır. Bu üsulla “boş səhifə qorxusu” aradan qalxır və yazı prosesi labirintdən düz yola çevrilir.
Praktik istifadə üçün hazır cümlələr
Aşağıdakı “Məqalə planı generatoru” promptunu (İpu-
cu) kopyalayıb boşluqları dolduraraq süni intellektə gön dərin:
Nümunə: “Mövzu: [Bura mövzunu yazın]. Auditoriya: Tələbələr. Məqsəd: Mövzunu sadə dildə izah etmək. Uzunluq: 800 söz. Format: H1 başlıq, 5-7 əsas alt başlıq və hər biri üçün qısa bəndlər hazırlayın.”
Faydalı linklər
Medium (Məqalə paylaşmaq üçün)
Google Docs (Mətn redaktoru)
Müəllifin fikri: Plan qurmaq vaxt itkisi deyil, yazını sürətli və keyfiyyətli bitirmək üçün edilən ən böyük investisiyadır.
Praktik tapşırıq: İndiyə qədər yazmaq istəyib başlaya bilmədiyiniz bir mövzunu Sİ-yə deyin və ondan cəmi 5 dəqiqə ərzində detallı bir plan hazırlamasını istəyin.