Sual 143: MÜƏLLİM Sİ DÖVRÜNDƏ NƏ ETMƏLİDİR?

Sİ dövründə müəllimin işi bitmir. Əksinə, daha da ağırlaşır. Sadəcə istiqamət dəyişir. Əgər müəllim öz rolunu hələ də “məlumat ötürən” kimi görürsə, bəli, o rol zəifləyir.

Çünki məlumat artıq müəllimdən asılı deyil. Amma müəllim öz rolunu “düşüncə formalaşdıran” kimi görürsə, onun əvəzini heç bir sistem verə bilməz.

Müəllimin birinci işi avtoritetini bilikdən yox, münasibətdən qurmaqdır. Əvvəllər müəllim ona görə güclü idi ki, bilirdi. İndi isə ona görə güclü olmalıdır ki, düşündürür. Sİ cavab verə bilər. Amma sualın dərinliyini hiss etdirə bilməz. Müəllim məhz burada lazımdır.

Müəllim artıq hər şeyi bilmək məcburiyyətində deyil. Bu, çox vacib dəyişiklikdir. “Bilmirəm” demək müəllimi zəif göstərmir. Əksinə, onu real və güvənilən edir. Çünki Sİ dövründə uşaqlar bilir ki, heç kim hər şeyi bilmir. Amma hamı öyrənə bilər. Müəllim bu öyrənmənin canlı nümunəsi olmalıdır.

İkinci əsas rol filtr roludur. Məlumat çoxdur. Həddindən artıq çoxdur. Uşaq hansı məlumatın dəyərli, hansının səthi olduğunu ayırd edə bilmir. Müəllim burada istiqamət verən olur. “Bu cavab səni hara aparır?”, “Bu məlumat nəyi dəyişir?” kimi suallarla uşağın düşüncəsini təmizləyir.

Üçüncü rol təhlükəsiz öyrənmə mühiti yaratmaqdır. Sİ dövründə səhv etmək daha da qorxulu görünür. Çünki “düz cavab” hər zaman əlçatandır. Amma öyrənmə səhvlə baş verir. Müəllim səhvi cəzalandırmamalıdır. Səhvi danışdırmalıdır. Səhvin içindən düşüncə çıxarmalıdır. Bu mühiti Sİ yarada bilməz.

Dördüncü rol etik bələdçilikdir. Sİ neytraldır. Müəllim deyil. Müəllim dəyər daşıyır. Ədalət, məsuliyyət, hörmət, empati. Bunlar cavabla ötürülmür. Davranışla ötürülür.

Müəllim uşağın texnologiya ilə münasibətində bu dəyərləri göstərməlidir.

Beşinci rol əlaqə qurmaqdır. Fənnlər arasında. Həyatla dərs arasında. Uşaq niyə bunu öyrəndiyini anlamırsa, maraq ölmüş sayılır. Müəllim bu körpünü quran şəxsdir. Sİ bunu izah edə bilər. Amma inandıra bilməz. İnandırmaq insani münasibət tələb edir.

Ən vacibi isə müəllim qorxmamalıdır. Sİ-ni rəqib kimi görməməlidir. Onu alət kimi qəbul etməlidir. Müəllim Sİdən istifadə etməyi yox, onunla düşünməyi öyrətməlidir.

Bu fərq müəllimi gələcəyin mərkəzində saxlayır.

Sİ dövründə müəllim azalmaz. Müəllim dəyişər. Dəyişməyən müəllim isə sistemdən kənarda qalar. Bu sərt səslənir. Amma reallıqdır. Və bu reallıqdan qaçmaq yox, onu idarə etmək lazımdır.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top