Mündəricat

📖 Prof. Saleh Məmmədov · “Yaradıcı Süni İntellekt: 150 sual-150 cavab” · Bakı, 2026

Mündəricat (İçindəkiləri)

Fəsil 1: Süni İntellekt Nədir? – Tarixdən Bu Günə (15 sual)
Məqsəd: Sİ qorxusunu aradan qaldırmaq və təməl bilikləri vermək.
  1. Süni intellekt (Yapay zekâ) nədir?
  2. Süni intellektlə adi proqramın fərqi nədir?
  3. Süni intellektdən insanlar niyə qorxur? Bəşəriyyətin böyük sıçrayışı və kainatın sirlərinə gedən yol
  4. Süni intellekt nə vaxt başladı?
  5. Alan Turing (Alan Turing) kimdir və Turinq testi nədir?
  6. İlk Sİ proqramları hansılar idi?
  7. Sİ niyə “Sİ qışı” (AI winter) dövrünü yaşadı?
  8. Data (veri) niyə Sİ üçün yanacaqdır (yakıttır)?
  9. MAŞIN ÖYRƏNMƏSI (MAKINE ÖĞRENMESI) NƏDIR? Müasir texnologiya dünyasında ən çox eşitdiyimiz terminlərdən biri Maşın Öyrənməsidir (M…
  10. Deep learning (Derin öğrenme) nədir?
  11. Deepseek ilə hüquqi mətni necə sadələşdirək?
  12. Sİ səhv edə bilərmi? (Hallucination/Halüsinasyon nədir?)
  13. Sİ insanı əvəz edir, yoxsa gücləndirir?
  14. Azərbaycanda və Türkiyədə Sİ reallığı necədir?
  15. Sİ-nin gələcəyi haqqında real proqnozlar nədən ibarətdir?
Fəsil 2: Yaradıcı Süni İntellekt (YSİ) Nədir? (18 sual)
Məqsəd: GenSİ (Generative AI) anlayışını – mətn, şəkil, video və audionu izah etmək.
  1. Yaradıcı süni intellekt nədir?
  2. LLM (Böyük dil modeli) nə deməkdir?
  3. YSİ hansı məzmunları yarada bilir?
  4. Mətn yaradan Sİ necə işləyir?
  5. Şəkil yaradan Sİ necə işləyir?
  6. Video yaradan Sİ necə işləyir?
  7. Səs (audio) yaradan Sİ necə işləyir?
  8. Süni Ümumi İntellekt (AGI) nədir və gələcəyi necə olacaq?
  9. Prompt (sorğu) nədir və niyə vacibdir?
  10. Prompt yazmağın 5 qızıl qaydası nədir?
  11. “Role prompting” (rol vermə) nədir?
  12. “Chain-of-thought” (düşüncə zənciri) sadə dildə nədir?
  13. Sİ ilə tərcümə nə qədər etibarlıdır (güvenilirdir)?
  14. Sİ ILƏ MƏTN XÜLASƏSI NECƏ EDILIR? (Sİ ILE METIN ÖZETI NASIL YAPILIR?) Sİ ilə mətn xülasəsi (yapay zekâ ile özetleme) uzun mətnin ə…
  15. Sİ ILƏ IDEYA GENERATORU NECƏ IŞLƏYIR? (Sİ ILE FIKIR ÜRETICI NASIL ÇALIŞIR?) Sİ ideya generatoru (fikir üretici) bir mövzu ətrafınd…
  16. Sİ ilə təqdimat (sunum) necə hazırlanır?
  17. Sİ ilə şəkil dizaynı (Canva və s.) necə edilir?
  18. YSİ-nin “yaddaş” problemi nədir?
Fəsil 3: Sıfırdan Başlama: Telefonla Sİ İstifadə Etmək (14 sual)
Məqsəd: Texniki biliyi olmayan oxucular üçün ən sadə bələdçi.
  1. Telefonla Sİ istifadə etmək üçün nə lazımdır?
  2. ChatGPT-ni telefona necə quraşdırmaq olar?
  3. İlk dəfə ChatGPT istifadə qaydası necədir?
  4. Mikrofonla danışaraq Sİ istifadə etmək mümkündürmü?
  5. Şəkil göndərib sual vermək (Vision) necə edilir?
  6. PDF göndərib xülasə almaq necə edilir?
  7. Sİ ilə gündəlik plan necə qurulur?
  8. Sİ ilə mesaj, SMS, WhatsApp mətni necə yazılır?
  9. Sİ ilə CV necə hazırlanır?
  10. Sİ ilə sadə rəsmlər (şəkillər) necə yaradılır?
  11. Yaşlı insanlar üçün Sİ istifadəsi necə sadələşdirilməlidir?
  12. Uşaqlar üçün Sİ istifadəsi necə olmalıdır?
  13. İnternet zəif olanda Sİ-dən necə istifadə etməli?
  14. Hansı hallarda Sİ istifadə etməməliyik?
Fəsil 4: Hər Kəs üçün YSİ – Çobandan Nazirlərə Qədər (22 sual)
Məqsəd: Peşələr üzrə ən real istifadə nümunələri.
  1. Çoban Sİ-dən necə faydalana (yararlanabilir) bilər?
  2. Fermer (çiftçi) Sİ ilə məhsuldarlığı necə artıra bilər?
  3. Kənd təsərrüfatında Sİ ilə xəstəlik aşkarlanması necə olur?
  4. Müəllim (öğretmen) dərs planını Sİ ilə necə qura bilər?
  5. Şagird (öğrenci) Sİ ilə ev tapşırığını necə öy rənə bilər?
  6. Tələbə Sİ ilə imtahana necə hazırlaşa bilər?
  7. Alim Sİ ilə tədqiqatı (araştırmayı) necə sürətləndirə bilər?
  8. Həkim Sİ-dən köməkçi (yardımcı) kimi necə istifadə edə bilər?
  9. Xəstə Sİ-dən necə düzgün istifadə etməlidir?
  10. Bank işçisi Sİ ilə risk analizi necə edə bilər?
  11. Biznesmen Sİ ilə satış strategiyası necə qurar?
  12. Dövlət qurumunda Sİ hansı işləri sürətləndirə bilər?
  13. Nazir üçün Sİ nə deməkdir?
  14. Hüquqşünas (avukat) Sİ ilə sənəd analizini necə edər?
  15. Jurnalist Sİ ilə xəbər yazısını necə hazırlayar?
  16. Videoqraf Sİ ilə ssenarini necə yazar?
  17. YouTuber Sİ ilə kontent (içerik) planını necə qurar?
  18. Dizayner Sİ ilə ideyaları necə vizuallaşdıra bilər?
  19. HR mütəxəssisi Sİ ilə işçi seçimini necə optimallaşdıra bilər?
  20. Mühasib (muhasebeci) Sİ ilə hesabatları necə hazırlayar?
  21. Layihə rəhbəri Sİ ilə layihə planını necə qurar?
  22. Sİ ilə startap ideyası necə tapılır?
Fəsil 5: YSİ-nin Gündəlik İstifadəsi (18 sual)
Məqsəd: Məhsuldarlığı artırmaq və həyatı asanlaşdırmaq.
  1. Sİ ilə günə necə başlamaq olar?
  2. Sİ ilə gündəlik tapşırıq siyahısı (yapılacaklar listesi) necə qurulur?
  3. Sİ ilə e-mail necə yazılır?
  4. Sİ ilə rəsmi məktub necə yazılır?
  5. Sİ ilə hesabat (rapor) necə hazırlanır?
  6. Sİ ilə təqdimat (sunum) mətni necə yazılır?
  7. Sİ ilə çıxış (konuşma) necə hazırlanır?
  8. Sİ ilə məqalə planı necə qurulur?
  9. Sİ ilə kitab yazmaq prosesi necədir?
  10. Sİ ilə dizayn fikirləri necə tapılır?
  11. Sİ ilə marketinq kontenti (içeriği) necə hazırlanır?
  12. Sİ ilə reklam mətnləri necə yazılır?
  13. Sİ ilə ssenari və film ideyası necə yazılır?
  14. Sİ ilə audio transkript (səsdən mətnə) necə çıxarılır?
  15. Sİ ilə video montaj ideyası necə hazırlanır?
  16. Sİ ilə gündəlik tərcümə necə edilir?
  17. Sİ ilə bazar araşdırması (pazar araştırması) necə aparılır?
  18. Sİ ilə şəxsi maliyyə planı necə qurulur?
Fəsil 6: Top 10 YSİ Proqramı (15 sual)
Məqsəd: Seçim bələdçisi – hansı proqram nə üçün?
  1. Sİ alətini (aracını) seçmək üçün 5 meyar (kri
  2. ChatGPT nə üçün ən populyardır?
  3. Perplexity-nin digərlərindən fərqi nədir?
  4. Copilot nə üçün daha uyğundur?
  5. Gemini nə üçün uyğundur?
  6. Claude hansı unikal xüsusiyyətlərə malikdir?
  7. Midjourney nə üçün istifadə olunur?
  8. Canva Sİ-nin imkanları nələrdir?
  9. Runway nə üçündür?
  10. NotebookLM nə üçündür?
  11. SI ilə kod yazmaq üçün ən yaxşı alətlər hansıdır?
  12. Mobil Sİ tətbiqləri (uygulamaları) hansılardır?
  13. Ödənişsiz (ücretsiz) Sİ alətləri hansılardır?
  14. Azərbaycanda və Türkiyədə hansı alətlər daha rahat işləyir?
  15. 2026-cı ildə hansı yeni alətlər gözlənilir?
Fəsil 7: Praktik Sİ Nümunələri – 50 funksiya (14 sual)
Məqsəd: Kitabın ən praktik hissəsi.
  1. ChatGPT ilə 10 gündəlik funksiya (işlev).
  2. Copilot ilə təhsildə 10 tətbiq sahəsi.
  3. Grok AI ilə tədqiqatda (araştırmada) 10 funksiya.
  4. Claude ilə maliyyə və bank işində 10 funksiya.
  5. Gemini ilə dövlət işlərində 10 funksiya.
  6. ChatGPT ilə yaradıcılıqda 10 funksiya.
  7. Canva ilə şəkil analizi necə edilir?
  8. Rows ilə Excel və hesablama əməliyyatları
  9. Deepseek ilə hüquqi mətni necə sadələşdirək?
  10. Gamma ilə təqdimat (sunum) necə hazırlanır?
  11. Kimmi ilə KPI planı necə qurulur?
  12. Qwen-3 modelində prompt şablonları necə
  13. Julius AI ilə riyazi modeli necə qurmaq olar?
  14. NotebookLM-dən maksimum fayda (yarar)
Fəsil 8: YSİ-nin Problemləri və Riskləri (18 sual)
Məqsəd: Təhlükəsiz və etik istifadə.
  1. Sİ-ni nə üçün “təhlükəli” hesab edirlər?
  2. Sİ yanlış cavab verəndə nə etməli?
  3. Sİ-də məxfilik (gizlilik) necə qorunur?
  4. Şəxsi məlumatları Sİ-yə vermək olarmı?
  5. Deepfake nədir?
  6. Deepfake-dən qorunma yolları
  7. Sİ ilə dələduzluq (dolandırıcılık) necə olur?
  8. Sİ ilə müəllif hüquqları (telif hakları) problemi
  9. Sİ ilə plagiat (eser hırsızlığı) problemi
  10. Təhsildə Sİ: Kömək (yardım), yoxsa köçürmə (kopya)?
  11. Sİ iş yerlərinə necə təsir edəcək?
  12. Dövlət Sİ-ni necə tənzimləməlidir (düzenlemelidir)?
  13. Sİ-də “bias” (qərəzlilik/taraflılık) nədir?
  14. Sİ-nin səhvlərinə görə kim cavabdehdir (sorumludur)?
  15. Sİ ilə bağlı psixoloji risklər varmı?
  16. Uşaqlar üçün Sİ təhlükələri
  17. Sİ risklərini idarə etməyin 10 qaydası.
  18. Gələcəkdə Sİ riskləri artacaq, yoxsa azalacaq?
Fəsil 9: Kvant Nəsli – Təhsilin Yeni Modeli (16 sual)
Məqsəd: Müəllifin manifesti və təhsil vizyonu.
  1. “Kvant nəsli” (kuantum nesli) nədir və niyə belə adlandırılır?
  2. Yeni nəsil daha zəkidir, yoxsa sadəcə daha sürətlidir?
  3. Uşaqlar üçün Sİ savadlılığı (okuryazarlığı) nə deməkdir?
  4. Uşaq neçə yaşından Sİ istifadə etməlidir?
  5. Uşaqlar üçün ən təhlükəsiz Sİ qaydaları
  6. Proqramlaşdırma 1-ci sinifdən öyrənilməlidirmi?
  7. Məktəblərdə Sİ fənn (ders) kimi necə tədris olunmalıdır?
  8. “Elm orta məktəbdə” modeli necə işləməlidir?
  9. Müəllimlər Sİ dövründə rollarını necə dəyişməlidir?
  10. Şagird (öğrenci) Sİ dövründə necə öyrənməlidir?
  11. Tədqiqatçı (araştırmacı) şagirdi 1-ci sinifdən
  12. Sİ dövründə qiymətləndirmə sistemi necə dəyişməlidir?
  13. Beyin-çip interfeysi (neural interface) nədir?
  14. Sİ ilə insan beyninin birləşməsi realdırmı?
  15. Gələcəkdə hansı etik problemlər yaranacaq?
  16. Kvant nəsli üçün 10 illik yol xəritəsi (Azərbaycan və Türkiyə nümunəsində).
🏠 Ana səhifə ← Xülasə Giriş → 🤖 AI Agent
Scroll to Top